Kompanzasyon nedir ?

Kompanzasyon sistemleri arızaları ve çözümleri hakkında herşey kompanzasyon bölümünde.
Cevapla
Kullanıcı avatarı
AlperGenc
Site Admin
Mesajlar: 17
Kayıt: Cmt Haz 22, 2019 8:02 am
Konum: Antalya
İletişim:

Kompanzasyon nedir ?

Mesaj gönderen AlperGenc » Çrş Haz 26, 2019 10:12 am

Elektrik enerjisini kullanırken bir yandan da verimli kullanmak gerekir. Bu durum, endüstriyel işletmelerde kompanzasyon ile sağlanır. Peki kompanzasyon nedir? Neden önemlidir? Elektrik enerjisinin üretilmesinde ve iletilmesinde 4 önemli faktör bulunmaktadır. Kalite,süreklilik,yeterlilik,ucuzluk ancak ülkemizde fosil yakıt kaynaklarına yeterince sahip olmadığımızdan bu kaynakları oldukça pahalı kullanmaktayız. Bilindiği üzere ülkemizde elektrik üretiminin büyük bir kısmınıda bu kaynaklardan sağlamaktayız. Sonuç olarak üretimin yanında verimliliği esas ilke kabul ederek mevcut enerji sisteminden en iyi şekilde yararlanmamız gerekiyor. Elektrik enerjisinde kalitenin yakalanabilmesi için Reaktif Güç Kompanzasyonu ismini verdiğimiz sistem geliştirilmiştir.

Rektif güç, endüktif yüklü devrelerde, manyetik devrenin uyartımı için çekilip bir sonraki döngüde geri iade edilen güçtür. “Q” harfi ile gösterilir. Bu güç, endüktif yük üzerinde harcanmaz. Sadece depo edilir ve tekrar kaynağa gönderilir. Dolayısıyla, kaynakla endüktif yük arasında sürekli olarak reaktif güç alışverişi yapılır. Son kullanıcı ve sanayi bazında talep arttıkça reaktif yüklerde çok hızlı bir şekilde artmaya başlamıştır. Bu yüklerin büyük çoğunluğu omik-endüktif özelliktedir.

Endüktif güç, ideal bir bobine ait akım ve gerilimin etkin değerlerinin çarpımına denir. Reaktif güç değeri, aktif güçten farklı olarak enerji kaybını ifade etmez. Bobinde depolanan ve tekrar devreye geri verilen enerji ile ilgili büyüklüktür. Birimi “VAr”dır.

Aktif güç, elektrikte iş yapan, rezistif yüklerin harcadığı güçtür. Yani “kullanılabilir güçtür”. Birimi “Watt”'tır. P ile sembolize edilir.

Görünür güç, bir alternatif akım devresinde, kaynak gerilimi ile toplam akımının etkin değerlerinin çarpımına denir. Elektrik ile çalışan sistemlerin şebekeden çektikleri güç aktif ve reaktif güç olmak üzere ikiye ayrıldığını söylemiştik. Görünür güçte aktif ve reaktif güçlerin karelerinin toplamının karekökü ile de bulunabilir. Birimi "VA"dır. S ile sembolize edilir.

Kompanzasyon nedir ?
Kompanzasyon-nedir.jpg
Kompanzasyon-nedir.jpg (12.75 KiB) 51 kere görüntülendi
Kompanzasyon, akım ile gerilim arasındaki faz farkının en ideal olabilecek açıya getirilerek, sistemi olumsuz etkileyen reaktif güçlerin sıfıra yaklaştırılması olayıdır. Yani güç faktörü cosϕ düzeltilir. Böylece enerji iletim hatlarının ve şebekenin gereksiz yere yüklenmesine sebep olan ve kayıpları artıran reaktif güç, olabildiğince minimum seviyede tutulur.

Reaktif gücü dengeleme ve akım ile gerilim arasında oluşan faz farkını olabildiğince azaltma işlemine reaktif güç kompanzasyonu denir. Eğer reaktif güç kompanzasyonu yapılmazsa, şebekede kayıplar oluşur. İletim hatları ve kablolar daha fazla akım çeker ve bu yüzden büyük gerilim düşümleri meydana gelir. Hatlarda gerilim düşümlerinin meydana gelmesi, enerji taşıma kapasitesini düşürür. Sonuç olarak kompanzasyon sayesinde daha kaliteli, daha ucuz ve daha verimli bir enerji kullanırız.

Reaktif güç kompanzasyonu, kompanzasyon kondansatörleri ile yapılır. Bir reaktif güç rölesine istenilen düzeyde yapılması gereken güç faktörü vs. ayarlar girilir. Reaktif güç rölesi, sistemi sürekli izleyerek reaktif gücün durumuna göre kondansatör banklarından kondansatör gruplarını devreye alıp çıkararak reaktif güç kompanzasyon işlemini gerçekleştirir. Ayrıca bazen de senkron motorlar sayesinde de reaktif güç kompanzasyonu yapılabilmektedir.

Kaynak: Elektrik Devreleri (Teori ve Çözümlü Örnekler), Yrd. Doç. Dr. Ali Bekir YILDIZ, Kocaeli Üniversitesi Elektrik Mühendisliği
Bir elektrikçi olarak yaşamam gereken standart hayatın aksine blog yazarak daha çok araştırma ve paylaşma fırsatı buluyorum. https://alpergenc.net
Cevapla